...همین 50 سال قبل
.ما بالاخره به ماه سفر کردیم
برای اولین بار به گذشته‌ی سیاره‌ی خودمان را .مورد بررسی قرار دادیم
از آن موقع، جمعیت انسان‌ها .بیش از دو برابر شده
این مجموعه شگفتی‌های ...طبیعی را گرامی داشته
...و آنچه باید از آن محافظت شود
تا از پیشرفت انسان‌ها و طبیعت اطمینان حاصل شود را به تصویر کشیده
[سیاره‌ی ما]
،زمین هنوز ایمن‌گاه‌هایی دارد
و در بعضی مواقع این ایمن‌گاه‌ها اجتماع شگفت‌انگیزی از حیات وحش را به خود می‌بیند
،فضایی زیست‌پذیر را فراهم می‌آورند .اما به سرعت در حال ناپدید شدن هستند
[:قسمت پنجم] [از صحراها تا علفزارها]
یک پنجم خشکی روی سیاره‌مان با صحرا پوشیده شده
خشک‌ترین آن‌ها آتاکاما در آمریکای جنوبی است
مناطقی در اینجا وجود دارد که .بارش باران در آن‌ها هرگز به ثبت نرسیده است
...صحراها شاید به نظر بایر و تهی بیایند
.اما اهمیت بسیار زیادی برای حیات دارند
برای آن‌هایی که می‌توانند ،بر چالش‌ها غلبه کنند
.پناه‌گاهی حیاتی را فراهم می‌کند
،قره‌قاز‌های ساکوتران
از یک طوفان شن در صحرای عربی کوچ می‌کنند
به خاطر تهی بودن این مکان ،به اینجا آمده‌اند
و تعدادشان هم بسیار زیاد است
.پنجاه هزار پرنده
.یک چهارم کل جمعیتشان
به این خاطر که می‌توانند ...بدون مزاحمت زادوولد کنند
.به اینجا آمده‌اند
.اما ساختن لانه در صحرا دشوار است
.دما می‌تواند تا 40 درجه سلسیوس نیز برسد
با این‌حال، هم پرندگان بالغ ...و هم جوجه‌های سفیدشان
.برای این چالش آماده هستند
.خودشان را با نفس‌نفس زدن خنک می‌کنند
هر پرنده بالغ که به نظر غذایی .در چینه‌دان دارد در اینجا جمع شده
یک پرنده بالغ تنها به ...جوجه‌ی خودش غذا می‌دهد
.که باید جایی همین جاها باشد
جوجه‌ها به دنبال یک پرنده بالغ .به صحرا می‌روند
.شانسی ندارند
حالا باید هر چه سریع‌تر .به فضای امن زیستگاه برگردند
...این صحرا برای قره‌قازها
.چیزی بیشتر از یک پناهگاه امن فراهم می‌آورد
.هر روز صبح حرکت دسته‌جمعی شروع می‌شود
.الان ساعت شلوغی است
یک دریای کم‌عمق درست ...در کنار این زیستگاه
.سرشار از غذاست
.این سرشاری به خاطر خود صحرا به‌وجود آمده
،گردوغباری که از زمین بلند می‌شود
حاوی مواد مغذی است .که آب‌های اطراف را بارور می‌کند
پس این خود صحراست که .این دریا را غنی و پربرکت می‌سازد
در عمان در طول تابستان موسمی ،مه‌ها از دریا به خشکی می‌رسد
و مانند موجی به کوهستان ذوفار .برخورد می‌کند
این مه رطوبت کافی برای ایجاد ...یک پوشش گیاهی کم‌پشت را می‌آورد
و این سرسبزی کم‌پشت .تبدیل به مرکزی حیات می‌شود
بز کوهی باید از صخره‌های عمودی .بالا رفته تا به چشمه‌های معدود برسد
...اما آن‌ها نگران هستند
.و نگرانیِ به‌جایی هم دارند
،یک یوزپلنگ عربی
یکی از کمتر از 200 قلاده یوزپلنگِ عربی‌ای ،که در حیات‌وحش زنده مانده
...قلمروی این یوزپلنگِ نر
تا بیش از 350 کیلومتر مربع .در بالای کوه و دره‌های عمیق امتداد دارد
...کناره‌ی جنوبی شبه‌جزیره‌ی عربی
یکی از معدود مکان‌هایی است ...که به‌اندازه‌ای شکار وجود دارد
.تا جمعیت این یوزپلنگ‌ها را تامین کند
اما بااین‌حال هم ...احتمالاً کم‌تر از 60 قلاده
.در بیش از 15,000 کیلومتر مربع وجود دارند
،این یوزپلنگ‌ها همیشه کمیاب بوده‌اند
،اما حالا با درگیری که با انسان دارند
باعث شده تعدادشان .بیشتر هم کاهش یابد
...یوزپلنگ‌های کمی باقی مانده‌اند
پس چیزی که الان دوربین‌های مخفی ما در این .دامنه‌ها ثبت می‌کند حکم یک معجزه را دارد
،یک یوزپلنگ ماده
.و او به دنبال یک یوزپلنگ نر است
چنین رودررویی‌هایی .روزبه‌روز کمیاب‌تر می‌شوند
...این پیوندهای کوتاه
شاید آینده‌ی کوتاه مدت .این یوزپلنگ‌ها را تامین کند
،اما در طولانی مدت
سرنوشتشان به .حفاظت از قلمروشان بستگی دارد
،در شمال کوهستان ذوفار
مکانی وجود دارد .که تقریباً به حد غیرقابل تصوری تهی است
،ربع‌الخالی
.یا منطقه‌ی تهی
تنها اسم این مکان
که به خوبی با صحرای این منطقه .هماهنگی و تناسب دارد
.اینجا بزرگ‌ترین دریای شن دنیاست
قسمت‌هایی وجود دارد .که انسان هرگز پا به آنجا نگذاشته است
تنها بهترین صحرانوردان می‌توانند .در اینجا زنده بمانند
.غزال عربی
...گستره‌ـشان وسیع است
.تا 3000 کیلومتر مربع امتداد دارد
.اینجا یکی از آخرین پناهگاه‌هایشان است
...زمانی تا مرز انقراض شکار می‌شدند
و حالا دوباره قلمروی آباواجدادی خود را .پس گرفتند
با کمک محافظان محیط‌زیست .به خانه‌ی خود بازگشتند
اما بازگردانی نمی‌تواند .تمام حیوانات صحرا را نجات دهد
.فیل‌های صحرایی
،کمتر از 150 زنجیر از آن‌ها .اینجا در نامیبیا زنده مانده‌اند
این قدیمی‌ترین صحرا ،از بسترهای خشک رود زخم به چهره دارد
و با آبی که در یک یا دو روز در سال .اینجا جریان پیدا می‌کند شکل گرفته
...یک فیل بالغ
باید هر روز تا 200 کیلو غذا .بخورد تا از گرسنگی تلف نشود
پس برای این آخرین بازمانده‌ها .زندگی یک سفر بی‌پایان است
این گله توسط یک ماده‌ی تنها و پیر .که مادرسالار است رهبری می‌شود
...او خانواده‌ش را
به مکان خاصی می‌برد که باید غذا حتی در خشکسالی
.در دسترس باشد
...وجود این مکان را از مادرش در سال‌ها پیش
.یاد گرفته
حالا به بچه‌ی خود آموزش می‌دهد .چگونه به آنجا برسد
.فیل‌ها در جستجو برای غذا تنها نیستند
.شیرهای صحرایی
.آن‌ها نیز به اندازه‌ی فیل‌ها کمیابند
.مادر از بچه‌ی خود محافظت می‌کند
.پس شیرها باید بگذارند رد شوند
.درختان دوردست نشانه‌ای از وجود آب هستند
.بستر رودخانه خشک است
.با این‌حال درختان آنا هنوز سبز هستند
.اما مشکلی وجود دارد
،در این وقت از سال
بذردانه‌های درختان آنا .معمولاً در همه‌جا پراکنده شده‌اند
.که غذای خوبی برای فیل‌هاست
.اما امسال خبری از این محصول نیست
مادرسالار به خاطر .هیچ‌وپوچ گله‌ش را به اینجا آورده
حتی شاخه‌های پربرگ درختان نیز .از دسترسشان دور است
.خانواده چاره‌ای به جز ادامه دادن ندارد
یک نر در حالت ایستاده نزدیک به چهار متر قد دارد
می‌تواند خودش را ،به شاخه‌های بالایی برساند
.و این می‌تواند راه‌حلی برای مشکلشان باشد
این ماده‌ی پیر در تمام زندگیش او را می‌شناخته و برای کمک گرفتن به او روی ‌آورده
فیل‌ها تنها به این خاطر می‌توانند ،در اینجا زندگی کنند
که آگاهی و درک از این محیط .نسل به نسل به آن‌ها منتقل شده
،اما کمتر از 20 مادرسالار هنوز زنده هستند
،و اگر آگاهی و دانش آن‌ها از دست برود
فیل‌ها شاید دیگر قادر به زندگی .در اینجا نباشند
صحراها نمی‌توانند در سرتاسر سال تعداد زیادی از حیوانات را تامین کنند
و با این‌حال آن‌هایی که با مهارت خاص با این شرایط وفق پیدا کردند
.می‌توانند در تعداد کم زنده بمانند
،اما در موارد بسیار خاص
.صحراها تغییرشکل می‌دهند
،هر ده سال یک‌بار
.شاید یک رگبار اتفاق بیوفتد
.تنها یک رگبار می‌تواند صحرا را سبز کند
...در کالیفرنیای جنوبی
.این تغییر از فضا نیز قابل دیدن است
صدها کیلومتر مربع به طور ناگهانی سرسبز و شکوفا می‌شوند
،اگر چنین تغییراتی معمول و رایج شوند
.شاید یک زیست‌بوم جدید شکل بگیرد
.علفزارها
.یکی از پربارترین چشم‌اندازهای سیاره‌مان
حامی بزرگ‌ترین اجتماع‌های .حیوانات بزرگ زمین هستند
سرنگتی گله‌ای با بیش از یک میلیون گوزن یالدار را در خود جای داده
آن‌ها رد باران را دنبال می‌کنند .تا علف‌های تازه جوانه زده را بخورند
این گله‌های عظیم شکارچیان را .به خود جذب می‌کند
.پنج یوز نر
یکی از بزرگ‌ترین ائتلاف‌هایی که تا کنون .مشاهده شده
آنان بر قلمرویی به وسعت 450 کیلومتر مربع .مسلط هستند
،با یکدیگر گشت می‌زنند
.و همین توجه را جلب می‌کند
،اگر می‌خواهند شکار موفقی داشته باشند تغییری در استراتژی مورد نیاز است
.باید در استراتژی تغییری حاصل کنند
.به پوشش نیاز دارند
.یک گوزن یالدار بالغ حریف قدری می‌باشد
.چهار یوز شروع به کمین کردن می‌کنند
.و مستقیم به سمت شکار می‌روند
.پنجمی دور زده از طرف دیگر می‌آید
باید قبل از اینکه با تمام سرعت .به طرف شکار بدوند، حسابی به او نزدیک شوند
.تقریباً رسیدند
،هر پنج تا پوشش خود را رها می‌کنند
.و هر کدام هدفی متفاوت را دنبال می‌کنند
.آشوبی به پا شده
یک یوز به تنهایی به قدری .قدرتمند نیست که از غنیمتش دفاع کند
.باید یکدیگر کار کنند
این رویدادهای هیجان‌انگیز تنها به این خاطر ،که سرنگتی منطقه حفاظت‌شده است اتفاق میوفتد
و بیش از 65 سال است که .اوضاع به همین منوال است
.اما سرنگتی یک استثناست
در سرتاسر سیاره فضای علفزارها .مدام در حال از بین رفتن می‌باشد
،صد و هشتاد سال قبل، گله‌ی گاومیش‌ها ...میلیون‌ها گاو قدرتمند
.در دشت‌های بزرگ آمریکای شمالی می‌چریدند
آن‌ها در دشتی ساکن بودند .که صدبرابر بزرگ‌تر از سرنگتی بود
.اینجا واقعاً همان غرب وحشی بود
هر تابستان، نرهای غران حریف خود را به مبارزه می‌طلبیدند
.و برای تصاحب ماده‌ها می‌جنگیدند
با بالا گرفتن اوضاع .جنگ‌ها وحشیانه‌تر می‌شدند
با این‌حال امروز بیشترِ این دشت بی سر و صداست
.انسان‌ها گله‌های بزرگ را سلاخی کرده‌اند
،کمتر از 30 هزار گاومیش وحشی باقی مانده
،و 90 درصد این دشت از بین رفته‌
.و بیشتر به زمین کشاورزی تبدیل شده
...چیزی که ما می‌خوریم و چگونگی تولید آن
آینده‌ی علفزارهای سیاره‌مان را .تعیین می‌کند
گذشته‌مان می‌تواند به ما نشان دهد ...چگونه می‌توانیم غذای خود را تامین کرده
.و بااین‌حال جایی برای طبیعت هم بگذاریم
دشت‌های باستانی یونجه در مجارستان ...هنوز به طور سنتی کشت می‌شوند
و زیست‌بومی با غنای شگفت‌انگیز را .به‌ وجود می‌آورند
.پروانه‌ها بسیارند
یک گونه تقریباً یک چرخه‌ی زندگی بسیار پیچیده و باورنکردنی دارد
.پروانه‌ی آلکان آبی
هر ماده باید تنها بر روی ،یک گیاه جفت‌گیری و تخم‌گذاری کند
.جنتیانای زرد و مردابی
تخم‌ها به زودی باز شده .و کرم‌ها بیرون می‌آیند
،آن‌ها بر بالای گیاهان .از شر شکارچیان پایینی در امان هستند
اما بعد این کرم‌ها کاری .می‌کنند که به نظر خودکشی می‌آید
از نخی ابریشمی آویزان شده ...و پایین می‌آیند و به زمین می‌رسند
.و خود را به خطر می‌اندازند
در برابر مورچه‌های غارتگر ،هیچ دفاعی ندارند
.می‌توانند به راحتی آنان را با خود ببرند
اما دقیقاً این همان چیزی است .که کرم‌ها می‌خواهند اتفاق بیافتد
آن‌ها بویی را تولید می‌کنند که شبیه بوی .منتشره از یک مورچه تازه متولد شده است
مورچه‌ها با بردن آن‌ها .به لانه‌ی خود به این بو واکنش نشان می‌دهند
آنجا آن‌ها را در اتاقک‌های .پرورش کلونی قرار می‌دهند
کرم‌های بنفش رنگ در میان مورچه‌های ،سفید رنگِ تازه متولد شده قرار می‌گیرند
.و سیگنال مناسبی از خود منتشر می‌کنند
و مورچه‌های پرستار به سرعت .برای غذا دادن به آن‌ها می‌آیند
.اما بیشتر هم هست
کرم‌ها حالا شروع به تقلیدِ صداهایی می‌کنند ،که ملکه‌ی مورچه‌ها درمی‌آورد
و در نتیجه مورچه‌ها .رفتاری شاهانه با آن‌ها دارند
،اگر غذا کم باشد
مورچه‌ها حتی به جای غذا دادن .به نوزادان خود، به کرم‌ها غذا می‌دهند
آنقدر غذای زیادی به .کرم‌ها می‌رسد که بسیار بزرگ می‌شوند
و در آنجا، زیرزمین، کرم‌ها .نزدیک به دوسال غذا می‌خورند و رشد می‌کنند
تا اینکه یک روز چیز دیگری نمانده .که مورچه‌ها به آن‌ها بدهند
.کرم‌ها در پیله می‌روند
،اما چند هفته‌ی بعد
.یک پروانه‌ی آلکان آبی بیرون می‌آید
...حالا یواش‌یواش لانه‌ای را ترک می‌کند
.که در 23 ماه گذشته خانه‌ـشان بوده
پروانه‌ی جوان ،راه خودش را به بیرون از لانه پیدا می‌کند
.و با تقلا از ساقه‌ی یک علف بالا می‌رود
بال‌هایش باز می‌شود و برای پرواز کردن .و پیدا کردن یک جفت آماده می‌شود
این زندگی پیچیده ،شاید هیچ زحمتی برای پروانه نداشته باشد
.اما خطرناک است
اگر اتفاقی برای مورچه‌ها ،یا گیاه جنتیانای زرد بیافتد
.آلکان آبی منقرض خواهد شد
تنها بخش بسیار ...کوچکی از این دشت‌های باستانی
.در اروپا باقی مانده‌اند
...اما با پیشروی بیشتر در شرق
به علف‌زارهای وسیعی می‌رسیم که زمانی ...تا یک پنجم دنیا را دربرمی‌گرفت
.از رومانی تا چین
اینجا، مکان‌هایی وجود دارد ...که تا کیلومترها ادامه دارد
.و نه جاده و نه حصاری به چشم نمی‌خورد
،اینجا، جایی که هیچ درختی وجود ندارد .عقاب‌ها بر روی زمین لانه می‌سازند
زمانی، این عقاب‌ها به شکار بز کوهی که قبلاً تعدادشان به چندین میلیون می‌رسید، می‌پرداختند
.و هنوز برخی از آنان اینجا هستند
این‌ها سایگا هستند، بز کوهی .که در هیچ جای دیگری در دنیا زندگی نمی‌کند
بینی‌های شگفت‌آورشان به طور خاصی طراحی شده
تا گردوخاک به پا شده ...در اثر حرکت گله‌های عظیمی که
.زمانی اینجا زندگی می‌کردند را فیلتر کند
.حالا، آن‌ها به شدت در خطر انقراض هستند
شکار غیرقانونی و از دست دادن زیست‌بوم .تاثیر بسیار بدی بر آن‌ها داشته
اما تلاش‌های محافظان محیط‌زیست .به تازگی باعث تغییر اوضاع شده است
هنوز برای این ساکنان شگفت‌آور دشت‌ها امید وجود دارد
و اثبات این ادعا را می‌شود ،در شرق دور در مغولستان
جایی که علفزارها هنوز تا حد زیادی .دست‌نخورده هستند، مشاهده کرد
.این‌ها اسب‌های پرژوالسکی هستند
پنجاه سال قبل در حیات وحش ،منقرض شده بودند
اما چندین اسب بالغ در باغ‌وحش زنده مانده بودند
پرورش محتاطانه از 12 اسب باعث افزایش تعدادشان شده
تا اینکه به‌قدری زیاد شدند تا بتوانند .در دشت‌ها آزاد شوند
.این‌ها نوادگان آن اسب‌ها هستند
.یک اسب نر از هر دسته‌ مراقبت می‌کند
،باید هوشیار باشند ...و برای دفاع از گله‌ی خود رقابت کنند
یا نرهای بدون ماده را .که در کمین یک ماده هستند فراری دهند
با زیاد شدن و رسیدن تعدادشان ،به بیش از 300 عدد
آینده‌ی این اسب‌های وحشی .ایمن‌تر به نظر می‌آید
بازیابی آن‌ها تنها به این خاطر ...ممکن شده که
جلگه‌ی وسیع مغولستان .تقریبا دست‌نخورده باقی مانده
این علف‌ها بلندقدترین علف‌هایی .هستند که در تمام سیاره‌مان یافت می‌شوند
آنقدر بلند هستند که می‌توانند .فیل‌ها را پنهان کنند
باعث می‌شوند غول‌هایی که در میانشان .زندگی می‌کنند کوچک به نظر آیند
،آخرین مخفیگاه
برای کرگدن تک شاخ که بسیار در خطر انقراض قرار گرفته
،اینجا هند است
.یکی از پرجمعیت‌ترین کشورهای زمین
بااین‌حال عزمی راسخ و جدی برای .محافظت از این علفزارهای حیاتی دارد
...چه حسی باید داشته باشد
که در این دنیای متراکم و تنگ زندگی کنی؟
تنها با کمی حرکت ممکن است .خیلی راحت به خطر بیافتی
.این علف‌ها ببرها را نیز پنهان می‌کنند
.خط‌ها و سایه‌ها با هم ترکیب می‌شوند
علف بلند شاید ،یک ماده ببر را از چشم شکارش پنهان کند
اما شکار را نیز از چشم او .مخفی نگاه می‌دارد
.باید در فاصله‌ی 20 متری آن برسد
و باید همیشه بداند .دقیقاً شکار در کجا پنهان شده
.شاید آن‌ها را گم کرده باشد
.خطر می‌کند و نگاهی می‌اندازد
هر آهویی در این اطراف .دقیقاً می‌داند ببر کجاست
بقیه متوجه شکست ببر شده‌اند
.حتی توله‌هایش
.آن‌ها را در علفزار پنهان کرده است
،در صد سال گذشته
تعداد ببرهای وحشی تا .بیش از 95 درصد کاهش داشته است
،اما اینجا در هند
باوجود فشار بسیار زیاد از طرف ،شکارچیان غیرقانونی
...و جمعیت رو به رشد انسان
.تعداد ببرها در واقع در حال افزایش است
با محافظت از فضایی ،که علفزارها و صحراها به وجود می‌آورند
.حیوانات به آن‌ها بازخواهند گشت
،دیدن کنید ourplanet.com لطفاً از سایت
تا متوجه شوید چگونه می‌توانید .همین الان از علفزارهای وحشی محافظت کنید
♪ می‌شنوم که تمام دنیا آواز میخونه ♪
♪ میشنوم که تمام دنیا میگه یا الان یا هیچوقت ♪
♪ چونکه هنوز خیلی دیر نیست ♪ ♪ اگه راه و روشمونو عوض کنیم ♪
♪ و نقاط رو به مشکلاتمون وصل کنیم ♪
♪ میتونم بشنوم که تمام دنیا میگه ♪ ♪ ما همگی در این کار نقش داریم ♪