لیسان
جزیره ای دورافتاده در اقیانوس آرام
خانه ی این جوجه آلباتروس
او آماده برای اولین پرواز خود بر فراز اقیانوس است
اما فرصتی برای آزمون و خطا وجود ندارد
کوسه های ببری
آنها هزاران کیلومتر سفر کرده اند
و درست به موقع برای فصل پرواز جوجه ها رسیده اند
ترک جزیره، خطرناک ترین سفر زندگی اش است
اما همسایگانش جوجه آلباتروس های پاسیاه
زودتر از او پرواز میکنند
یک فرود پر تلاطم
دقیقا چیزی که کوسه ها منتظرش بودند
حالا، نوبت اوست
با شدت گرفتن بادهای تابستانی
شرایط بالاخره برای برافراشتن بالهایش مهیا میشود
تا پرواز کند
برای اولین بار در زندگی اش در هوا معلق است
اما وقتی باد به طور ناگهانی کم میشود
جوجه هم از پرواز باز میماند
بدون باد
ناتوان است
فرار خوش شانسانه ای بود
!و دور شد
ممکن است تا پنج سال آینده نتواند دوباره خشکی را لمس کند
چرا که صدها و هزاران کیلومتر را
در سراسر اقیانوس در جستجوی غذا طی خواهد کرد
[ سیاره ما - فصل دوم ]
[ بخش دوم ] [ دنبال کردن خورشید ]
سیاره ما، از انرژی خورشیدی تغذیه میکند
هشت دقیقه طول میکشد تا اشعه خورشید به ما برسد
اما به علت زاویه دار بودن زمین به طور مساوی به سطح برخورد نمیکنند
این انرژی خورشیدی در مقادیر متفاوتی میرسد
در اوقات مختلفی از سال با توجه به جایی که بر آن می تابد
و در نیمکره شمالی
افزایش قابل توجه این اشعه ها که به همراه
مهاجرت های بی شماری را تحریک میکند
[ ژوئیه ]
در اوایل ژوئیه
مراتع گل اروپایی از هر زمان دیگری در سال
نور خورشید بیشتری دریافت میکنند
که مشغله بسیار زیادی برای زنبورهای عسل ایجاد میکند
حیوانات کمی برای استفاده از ثمرات تابستان سخت تر کار میکنند
برای اینکه فقط نیم کیلو عسل بسازند
یک کلنی زنبور باید نود هزار کیلومتر پرواز کند
و روی بیش از یک میلیون گل بنشیند
و ما برای هزاران سال، از دسترنج آنان سواستفاده کردیم
در این کندوی خانگی در آلمان
شصت هزار زنبور به عنوان یک ابر ارگانیسم در کنار هم کار میکنند
و با تخم گذاری ملکه بزرگتر در هر سی ثانیه
این کلنی از شدت بزرگی درحال ترکیدن است
تقریبا چهل هزار زنبور دیگر در این کندو درحال رشد هستند
اما فضای کافی برای همه آنها وجود ندارد
این ابر ارگانیسم، باید دو قسمت شود
آنها که در دسته جدا شوندگان هستند ابتدای ورودی تجمع میکنند
و وقتی به حد کافی رسیدند تبدیل به یک دسته میشوند
آنها باید خانه ای جدید پیدا کنند
اما اولین توقف آنها جایی موقتی نزدیک به کندو است
تا چند دقیقه دیگر سی هزار زنبور دور ملکه جمع میشوند
که هم اکنون توسط دسته زنبورها محافظت میشود
در فضای باز آنها در برابر آب و هوا آسیب پذیرند
پس رقابت برای پیدا کردن جایی دیگر برای زندگی، شروع میشود
زنبورهای پیشاهنگ در جستجوی خانه ای مناسب دسته را ترک میکنند
یک حفره درختی که اندازه و ارتفاع درست و زاویه ای مناسب نسبت به خورشید دارد
این، ممکن به نظر میرسد
اما...سایه زیادی دارد
خیلی کوچک است
خانه کسی دیگر است
خب، حالا این چطور؟
امیدوارکننده به نظر میرسد
بله. این خوب و مناسب است
پس برمیگردیم به ایستگاه موقتی
تا بقیه کلنی را قانع کنیم
و او اینکار را با رقصیدن انجام میدهد
زاویه تکان خوردن او نسبت به نور خورشید
به آنها نشان میدهد که حفره درختی در چه جهتی قرار دارد
و مدت زمان رقصش نشان میدهد که چه اندازه فاصله دارد
هرچه جای بهتری باشد رقصش نیز شدیدتر است
بقیه بازمیگردند تا یافته های خود را تبلیغ کنند
اما حرکت آنها به پای حرکات او نمیرسد
اشتیاق اطراف او شدت میگیرد
و زنبورهای بیشتری برای بررسی حفره جدید دسته را ترک میکنند
این جستجوی خانه، با مشاوره صورت میگیرد
به نظر می آید که موافق هستند
و بازمیگردند تا خبر را به گوش سایر اعضای دسته برسانند
برای این کار، زنبور پیشاهنگ باید تک تک زنبورهارا به نوبت لمس کند
و شگفت انگیز است که فقط در نیم ساعت
تمام سی هزار زنبور برای رفتن آماده اند
با رسیدن خود، هر زنبور از خود رایحه خاصی ساطع میکند
تا به دیگران در سراسر جنگل برای پیدا کردن خانه جدیدشان کمک کند
زنبورهای بیشتری به این محل جدید میرسند
همگی ملحق میشوند تا این خبر شیمیایی را پخش کنند
پس از چند ساعت تمام دسته جابجا شده
زنبورها تنها در حالتی قادرند اینگونه جابجا شوند
که انرژی خورشید غذای کافی برای آنها تامین کند
تا کلنی خود را دوباره از نو بسازند
پس برای چندهفته آینده
آنها بسیار پرمشغله خواهند بود ...درست مثل یک
!خب، یک زنبور
[ کانادا ]
در ماه ژوئن هرچه بیشتر به سمت شمال بروید
روز طولانی تر میشود
و، فقط برای مدتی کوتاه
افزایش قدرت انرژی خورشیدی
سرد دشت شمالی را به یک چمن زار سرسبز تبدیل میکند
که بیش از یک میلیون غاز برفی را به خود جذب میکند
آنها تمام طول آمریکای شمالی را طی کرده اند
فاصله ای به اندازه پنج هزار کیلومتر
و به اینجا آمده اند تا تولید مثل کنند
تابستان های شمالی کوتاهند
پس غازها به محض رسیدن، تخم گذاری میکنند
غاز ماده مصمم روی لانه می نشیند
در حالی که غاز نر آماده مقابله با دشمنان است
و نیازی نیست مدت طولانی ای منتظر باشد
روباه های قطبی تمام سال اینجا زندگی میکنند
و بی صبرانه در انتظار بازگشت غازها هستند
بقای روباه ها، به تغذیه مداوم از تخم ها وابسته است
اما غازهای برفی فقط سالی یک بار لانه ای پر از تخم میگذارند
و از آن با تمام جانشان محافظت میکنند
بهرحال، یک روباه میتواند در هر فصل بیش از هزار تخم بدزدد
...با وجود این تلفات
بسیاری از تخم ها جوجه میشوند...
شاید اوج تابستان باشد اما اینجا هنوز قطب است
پس جوجه غازها کنار مادر میمانند تا گرم باشند
اما زیر یک بال، فضای محدودی ست
اما بهتر است از سر راه کنار بروند
وقتی ساکنین بزرگتر سرد دشت، درحال گذر هستند
کاریبو ها خطر چندانی ایجاد نمیکنند ( گوزن کانادایی )
اما با خود دردسر می آورند
خرس های گریزلی با امید به دست آوردن یک وعده غذایی آسان، آنها را دنبال میکنند
و حضور آنها باعث آشوب در دسته غازها میشود
هر جوجه ای که بر سر راهش باشد بلعیده میشود
وقتی اوضاع خطرناک میشود
زمان آن فرا میرسد که جوجه ها زندگی مهاجرتی خود را شروع کنند
خانواده خود را امنیت آب میرساند
و فقط ظرف هشت هفته وقتی قدرت خورشید شروع به کم شدن میکند
جووجه غازها اولین پرواز خود را به سمت جنوب آغاز میکنند
تا به خلیج مکزیک برسند
تمام حیوانات با تغییرفصل کوچ نمیکنند
شیرها هرساله یک قلمروی یکسان را کنترل میکنند
بقای این گله شیر در سرنگتی آفریقای شرقی به شکارهایی که به سمتشان می آیند وابسته ست
هم اکنون، اوج خشکسالی ست
و علفزاری که شیرها در آن زندگی میکنند
تقریبا خالی ست
اما اوضاع تغییر خواهد کرد
صدهاهزار گوزن یالدار درحال نزدیک شدن به آنها هستند
آنها با هم بزرگترین مهاجرت روی خشکی زمین را تشکیل می دهند
این گله در طی مسیر خود تقریبا روزی پنج هزار تن علف میخورد
این یعنی آنها باید حرکت خود را ادامه دهند
چیزی که شیرها روی آن حساب کرده اند
علف بلند و خشک، ارزش غذایی چندانی ندارد
اما گله باید از آن گذر کند
و شیرها این را میدانند
علف، یک شنل نامرئی بسیار موثری فراهم میکند
برای آنکه بویش تشخیص داده نشود
شیر ماده، خلاف جهت باد حرکت میکند
کمین
و توقف
هر حرکت
حساب شده است
یک قدم نامحتاطانه میتواند حضورش را آشکار کند
هر ناآرامی ای در علفزار
میتواند یک خطر احتمالی برای گله باشد
این فقط یک مرغ شاخدار است
زنگ خطر اشتباه
یا...شاید هم نه
او خیلی عالی کمین کرده
تنها بیست متر با هدفش فاصله دارد
پس از ماه ها گرسنگی این گوشت برایش حیاتی ست
شیرها باید از این مهاجرت نهایت استفاده را ببرند
وقتی که درحال گذر است
به زودی، گله ها از قلمروی شیرها خارج میشوند
در جستجوی بی پایان خود به دنبال علف تازه به شمال میروند
[ ماه آگوست ]
در ماه آگوست، نیمکره شمالی در گرم ترین حالت خود قرار دارد
[آمریکای شمالی]
و در جزیره ونکوور کانادا
یک حیوان وجود دارد که چرخه زندگی اش به این دماهای بالاتر بستگی دارد
،همانطور که روز بر فراز دریاچه سیدر میگذرد
چیزی در اعماق دریاچه تکان می خورد
بچه وزغ ها در اینجا شب های خود را با پنهان شدن در آب های عمیق و خنک میگذرانند
اکنون، با طلوع خورشید، آنها از آن سوی دریاچه میگذرند
در اصل، در گروه های صدتایی
و سپس هزارتایی
همه به سمت بخش کم عمق تر نور دارای خورشید میروند
در اینجا، آب پنج درجه گرمتر از اعماق دریاچه است
و این امر، تبدیل آنها به وزغ را سرعت می بخشد
،اما وقتی شب فرا می رسد
آنها به سمت امن اعماق برمی گردند
تا صبح روز بعد
آن ها هر روز سفر را تکرار می کنند
آفتاب گرفتن
شنا کردن
غذا خوردن
و این ها را تکرار میکنند
به نظر عالی میرسد
البته به جز اینکه دیگر حیوانات از روتین روزانه ی آن ها استفاده میبرند
لارو سنجاقک
آنها شکارچیان در کمین
با فک های بزرگ شونده هستند
و کاملا اشتهای حریصانه ای دارند
زالوهای کور در کف گل آلود گشت می زنند
... به محض شکار کردن چیزی
خونش را می مکند
در طول تابستان
بچه وزغ ها به رفت و آمد روزانه خود ادامه می دهند
... تا اینکه بعد از چند هفته
آنها مانند وزغ های کوچک به نظر می رسند
با استفاده از انرژی خورشید، به سرعت رشد میکنند
اکنون دیگر کارهای روزمره خود را متوقف میکنند
و برای سفر خود به جنگل آماده شوند
در اینجا هم
شکارچیان منتظرند
مارهای گارتر در خوردن دوزیستان تخصص دارند
اگرچه به ندرت پیش می آید که آن ها به این اندازه انتخاب داشته باشند
در نهایت، تعداد زیاد وزغ های جوان، بر مارها غلبه می کند
بازماندگان در جنگل، جایی که قرار است
چهار سال آینده را در آن سپری کنند، پخش می شوند
تا زمان بازگشت آنها به دریاچه برای تولید مثل فرا برسد
تا اواسط تابستان، برف کمی در شمال غربی اقیانوس آرام آمریکا باقی مانده است
برف ذوب شده رودخانه ها را پر می کند
و آماده برای حمل مسافرانی ست که فوق العاده ترین
و سخت ترین سفری را در پیش دارند که ممکن است هر حیوانی
با آن رو به رو شود
ماهی قزل آلای چشم جورابی
و آنها در حال حرکت به سمت بالای رودخانه برای تولید مثل هستند
[دریای برینگ]
پس از سه سال ،تغذیه در دریای برینگ
آنها راه خود را توسط میدان مغناطیسی زمین
در طول صدها کیلومتر از اقیانوس پیدا می کنند
و توانایی خیره کننده ای در تشخیص طعم رودخانه
که در آن تخم گذاری کرده اند، دارند
آنها یکی از معدود ماهیانی در جهان هستند که می توانند از آب شور به شیرین منتقل شوند
و طی ماه آینده
آنها 200 کیلومتر در بالادست سفر خواهند کرد
یعنی از کنار دریاچه ایلیامنا تا حوضچه های محل جفت گیری آن ها
[دریاچه ایلیامنا]
این آخرین سفری است که این ماهی قزل آلا انجام خواهد داد
با ورود به رودخانه از خوردن دست می کشند
و تمام تلاش خود را برای مبارزه با جریان آب به کار می گیرند
جریان های سریع و آبشارهای مرتفع آنها را متوقف نمی کنند
چهار هفته پس از سفر
بدن آنها شروع به تغییر می کند
نقطه های قرمز براق در پهلوهای آنها ظاهر می شود
اینها رنگهای زاد و ولد آنهاست
و هر چه ماهی قرمزتر باشد، سالم تر است
چند هفته دیگر آنها به سختی قابل تشخیص هستند
آرواره های نرها به منقار قلابی تبدیل شده است
که از آن برای جنگیدن بر سر جفت استفاده خواهند کرد
اما بسترهای تخمگذاری آنها هنوز نزدیک به 100 کیلومتر فاصله دارد
و در بالای رودخانه
شکارچیانی آماده گرفتن آنها هستند
چاق شدن خرس ها در زمستان پیش رو
به مهاجرت سالانه ماهی آزاد بستگی دارد
و در حال حاضر، آنها بسیار بسیار گرسنه اند
،در هنگام مهاجرت ماهیان
یک خرس بالغ می تواند 40 ماهی آزاد در روز بخورد
ماهی قزل آلا سریع و چابک است
... اما با کم عمق شدن آب
شانس به نفع خرس ها تغییر می کند
،چندین کیلومتر در بالادست
ماهیان در نهایت به دریاچه ایلیامنا می رسند
یکی از آخرین آبراه های بکر در آمریکا
استخرهای تخم ریزی آنها درست در بالادست قرار دارد
اما در حال حاضر، ماهی چشم جورابی معطل است
تا ماده ها تخم گذاری خود را کامل کنند
اما مشکلات آنها هنوز تمام نشده است
این آب ها خانه ی تنها فُک های آب شیرین در آمریکا هستند
ماهی های سالمون هشت هفته است که غذایی نخورده اند
اما هنوز هم می توانند از این شکارچیان سبقت بگیرند
فُک ها استراتژی را تغییر میدهند
و شروع به پنهان شدن در دید آشکار می کنند
،در رفتاری که به ندرت دیده می شود
آنها منتظر می مانند تا ماهیان قزل آلا به سمت آنها بیایند
در کمال تعجب، آنها نرهایی را که در مقابل خود قرار دارند نادیده می گیرند
و به سراغ ماده ها
که مملو از تخم مرغ های پر کالری هستند، میروند
،اما به ازای هر ماهی قزل آلایی که شکار میشود
هزاران ماهی فرار میکنند
ماهیان با وجود جنگیدن و با ،بدنی زخمی از سفر طولانی خود
بالاخره به استخرهای تخم ریزی خود رسیده اند
یک بار اینجا، نرها و ماده ها جفت گیری میکنند
و با هم برای بهترین مکان های لانه تلاش میکنند
بالاخره جفت گیری میکنند
این تنها زمانی است که آنها چنین خواهند کرد
آنها همه چیز را در راه تکمیل این مهاجرت حماسی داده اند
زندگی آنها به پایان رسیده است
مواد مغذی از بدن در حال پوسیدگی آنها، آب را مغذی می کند
فداکاری ای که نسل ،بعدی را تضمین می کند
بهترین شروع را در زندگی خواهد داشت
[اقیانوس منجمد شمالی اسکاندیناوی]
آگوست در قطب شمال
پس از سه ماه روشنایی مداوم
کمی از یخ دریا باقی مانده است
و این زندگی را برای این خرس یخی و توله های هشت ماهه اش
.بسیار سخت می کند
سه ماه پیش، آنها در حال شکار فُک های چاق بر روی یخ بودند
حالا مجبورند روزها مدام شنا کنند
تا هر غذایی که بتوانند، پیدا کنند
خرس های قطبی هنگام شنا پنج برابر بیشتر از راه رفتن انرژی مصرف می کنند
و این شروع به آسیب رساندن به کوچکترین توله اش می کند
ادامه دادن برای او سخت است
اما مادرش از شدت گرسنگی، نمیتواند زیاد منتظر بماند
او بوی غذا را در جایی در این جزیره حس می کند
و مرغان دریایی که در حال حرکتند، نشانه نزدیک بودن غذاست
،برای بزرگترین گوشتخوار زمینی
این جوجه ها غذای زیادی نیستند
اگرچه آنها یک تقویت کننده بسیار ... مورد نیاز برای توله ها خواهند بود
البته اگر آنها بتوانند قبل از اینکه از بین بروند، به آن دست یابند
توله ضعیف تر مردد است
تا زمانی که او به طعمه برسد، دیگر خیلی دیر شده است
،با غذای بسیار کمیاب
دیگر زمانی برای استراحت نیست
صعود مجدد باید آسان باشد
مطمئناً به نظر می رسد که برادرش تسلیم نمیشود
اما پس از آن شنای طولانی، توله ضعیفتر انرژی کمی دارد
او نمیتواند ادامه دهد و ترسیده است
و به سمت اشتباه حرکت می کند
لغزش در اینجا به معنای سقوط 15 متری بر روی صخره های پایین است
مادرش متوجه مشکلات او نمی شود
و نگران وعده ی غذایی بعدی است
بقای او در گرو نزدیکی به مادرش است
اگر نتواند از پس مشکلات بربیاید، مادرش او را رها میکند
او موفق شد
اکنون متوجه شد که همچنان باید تلاش کند
این سفری است که این توله جوان ممکن است از آن جان سالم به درنبرد
با آب شدن زودتر از انتظارِ ،یخ های دریا در تابستان
خرس های قطبی مجبورند بیشتر سال خود را صرف شنا کنند
برای حیواناتی که عادت به سفر روی یخ دارند
این تغییرات ممکن است خیلی بزرگ باشند
[سپتامبر]
در شش هزار کیلومتری جنوب قطب شمال
آفتاب تابستان نیز آبهای کم عمق خلیج فارس را گرم می کند
و دریا را در اینجا تبدیل به گرم ترین نقطه ی روی کره زمین می کند
[خلیج فارس]
و این امر بزرگترین ماهی اقیانوس را جذب می کند
کوسه نهنگ
،پس از هزاران کیلومتر سفر
به موقع برای یکی از بهترین رویدادهای تغذیه سال خود رسیده است
و به یک نقطه خاص می رود
آبهای میدان نفتی الشاهین
سکوها مانند صخره عمل می کنند
و باعث به وجود آمدن خانه هایی برای صدها گونه میشوند
هیچ کشتی ای مجاز به نزدیکی به فاصله نیم کیلومتری هر دکل نیست
بنابراین پناهگاه های دریایی ایجاد میشوند که در آن ماهی ها بتوانند در امنیت تخم ریزی کنند
ماهی تن از جمله آنهاست
آنها فقط زمانی می توانند تولید مثل کنند که دمای آب 25 درجه سانتیگراد یا بیشتر باشد
بنابراین، در تابستان، زمانی که ،خلیج در گرم ترین حالت خود است
آنها دور هم جمع می شوند و صدها میلیون تخم رها می کنند
سطح آب با تخم های ریز ضخیم می شود
و این همان چیزی است که کوسه نهنگ به خاطر آن از اقیانوس ها عبور کرده است
با بلعیدن آب از طریق دهانی به عرض یک متر
تخم ها را جمع میکند
کوسه های بیشتری برای پیوستن به ضیافت جمع می شوند
اما این گرمترین دریا روی زمین است
و پس از چند ساعت ،تغذیه در هر روز صبح
کوسه نهنگ ها باید به اعماق خنک تر برگردند
در اوج فصل تخم ریزی
ممکن است بیش از 100 کوسه نهنگ در هر کیلومتر مربع وجود داشته باشد
این یکی از بزرگترین تجمع کوسه نهنگ ها در این سیاره است
و از همه قابل توجه تر این است که این برای اولین بار در سال 2010 ضبط شد
در سرنگتی
یک میلیون حیوان وحشی و گورخر هنوز در حرکت هستند
و آن ها به دنبال آفتاب و باران و در جستجوی چرای تازه اند
[رودخانه مارا]
... و درمیان گله
یک زندگی جدید وجود دارد
این کره گورخر و خانواده اش برای امنیت در میان حیوانات وحشی، سفر می کنند
او فقط چهار هفته سن دارد
و همگام شدن با گله یک تلاش روزانه است
با این حال بزرگترین مانع او درست در پیش است
رودخانه مارا
آبهای سریع آن
جان 6000 حیوان در سال را می گیرد
عبور از آن یک آزمایش بزرگ برای کُره ای خواهد بود که قبلاً هرگز شنا نکرده است
گله به لبه رودخانه نزدیک می شود
هیچ‌کدام نمی‌خواهند اولین کسی باشند که عبور می‌کنند
،اما با افزایش تعداد
فشار روی آنهایی که در جلو هستند افزایش می یابد
،وقتی یکی جلو می آید
دروازه ی عبور باز میشود
اما کره گورخر و خانواده اش منتظرند
بسیاری از حیوانات وحشی در حین عبور درمیان سیل جمعیت، غرق می شوند
با این حال، گورخر هنوز جلو نمی آید
که دلیل موجهی برای این کار دارد
تمساح های نیل به طول پنج متر
در میان بزرگترین حیوانات در آفریقا
این خزندگان غول پیکر ممکن است از همین زمان در پارسال، غذا نخورده باشند
با وجود طعمه های بسیار زیادی که ،می توان از بین آنها انتخاب کنند
آن ها عجله ای ندارند
به زودی، شاید
تمساح ها سیر خواهند شد
چنین شانسی وجود ندارد
گورخر دیگر نمی تواند صبر کند
آنها باید با گله بمانند
بنابراین، کره جوان اکنون باید برای نجات زندگی خود شنا کند